Vi phạm bản quyền phần mềm - Chuyện không của riêng ai

Vi phạm bản quyền phần mềm - Chuyện không của riêng ai

Hai năm sau khi Việt Nam gia nhập Công ước Bern, tình trạng vi phạm bản quyền ở nước ta vẫn chưa có chuyển biến đáng kể. Tuần rồi, dư luận lại tiếp tục nóng lên khi Công ty Bách Việt – đơn vị tổ chức Cúp bóng đá Bách Việt, yêu cầu VTV phải trả tiền bản quyền truyền hình với mức giá ban đầu là 30.000USD cộng 30% tiền tài trợ, phát sóng quảng cáo nếu muốn truyền hình trực tiếp giải đấu dự kiến diễn ra vào ngày 15/11/2006. Chuyện đàm phán giữ Công ty này và nhà đài về bản quyền truyền hình chỉ là xuất phát của buổi Tán gẫu, để rồi các khách mời sôi nổi “mổ xẻ” thực trạng bản quyền hiện nay ở Việt Nam từ nhiều góc nhìn thú vị.

VTV MUA BẢN QUYỀN TRUYỀN HÌNH CÚP BÁCH VIỆT: VIÊN GẠCH ĐẦU TIÊN CHO MỘT SỰ THAY ĐỔI LỚN

Sau nhiều vòng thương thảo VTV và Công ty Bách Việt đã đạt được thỏa thuận cuối cùng vào ngày 6/11/2006. Theo đó, VTV phải trả 20.000USD và thực hiện các điều kiện của đối tác, ngoại trừ việc chia lợi nhuận thông qua bán quảng cáo và quyền tài trợ phát sóng. Việc VTV ít nhiều chịu xuống thang (trước đó VTV chỉ chấp nhận mức giá 15.000USD) được kỳ vọng là tạo ra một tiền lệ tốt trong lĩnh vực bản quyền truyền hình. Anh Quách Tuấn Khanh, Phó Giám đốc Công ty Starlit, lý giải từ góc độ xã hội học:

- Tôi thấy bất kể vụ gì yêu cần trả tiền bản quyền truyền hình người ta đều nhảy dựng lên hết. Các anh chị hẳn chưa quên dư luận đã phản ứng như thế nào khi dịch vụ truyền hình cáp mới ra đời. Đơn giản là vì hàng chục năm nay, người ta tự do tiếp sóng nhà đài và coi đó như một sự mặc nhiên. Nhưng giờ đây, loại hình truyền hình trả tiền này đã được xã hội chấp nhận, mạng lưới phủ sóng ngày càng rộng, chi phí cũng vì thế mà giảm xuống. Trong lĩnh vực xuất bản mà tôi đang làm cũng vậy. Vin vào lập luận “số lượng sách bán ra ở Việt Nam rất ít và giá rất thấp”, các nhà làm sách tìm mọi cách lách luật. Kiểu mà ai cũng biết nhưng không nói ra là số lượng phát hành mười phần thì chỉ ghi và nộp lưu chiểu từ một đến hai. Việc chúng ta được bảo bọc quá lâu sinh ra tâm lý ỉ lại.

Ý kiến có phần gay gắt của anh Khanh ngay lập tức đã làm dấy lên không khí tranh luận sôi nổi. Anh Bùi Chí Công, Chủ tịch HĐQT Công ty Kính Nghệ thuật, bổ sung:

Anh Bùi Chí Công, Chủ tịch HĐQT Công ty Kính Nghệ thuật

 
- Sở dĩ truyền hình cáp được như vậy là nhờ yếu tố kỹ thuật. Muốn sử dụng dịch vụ, anh phải gõ cửa nhà đài. Nghĩa là nhà cung cấp nắm đằng chuôi. Họ có hệ thống kiểm soát và chế tài sử phạt trong trường hợp người sử dụng dịch vụ vi phạm những điều khoản trong hợp đồng. Bằng không, người ta cũng sẽ xài chùa như truyền hình vệ tinh thôi.

Anh Cao Văn Phú, Tổng Giám đốc Công ty Technet, tỏ ra lạc quan hơn:

Anh Cao Văn Phú, Tổng Giám đốc Công ty Technet
 
- Thời bao cấp, mua bất kỳ cái gì cũng phải sếp hàng. Thậm chí, muốn uống một ly bia thì phải mua kèm theo đĩa đậu phộng, ăn hay không là việc của người mua vì họ không có sự lựa chọn. Bây giờ, nhà hàng nha nhản khắp nơi dịch vụ không tốt thì mất khách. Tức là người bán không còn vị thế độc quyền như trước nữa. Nhà đài nói là truyền hình để phục vụ quần chúng, nhưng tiền quảng cáo thì giữ lại cả. Câu chuyện giữa Bách Việt và VTV hy vọng sẽ là viên gạch lót đường cho những thay đổi mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
BẢN QUYỀN BỊ VI PHẠM TRÀN LAN: NGUYÊN NHÂN LÀ DO TÂM LÝ THỎA HIỆP, CƠ CHẾ, HỆ THỐNG LUẬT PHÁP…
Thực tế cho thấy đa số người dân vẫn chưa ý thức rõ ràng vấn đề bản quyền mặc dù Việt Nam đã trở thành thành viên thứ 158 ký tên vào Công ước Bern cách nay hai năm. Trong khi đó, có những cá nhân và tổ chức biết rõ nhưng vẫn có tình vi phạm. Gần đây nhất là trường hợp Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC “qua mặt” VTV khi tường thuật đêm chung kết cuộc thi hoa hậu thế giới. Thậm chí có ý kiến rằng đại bộ phận người dân, vô tình hay hữu ý, đaang sử dụng chất xám của người khác một cách bất hợp pháp…Trước tình trạng tranh tối tranh sáng như hiện nay, nhiều người đã phải tự bảo vệ mình. Ví dụ, người chụp đề tên mình trên những bức ảnh để tránh bị “chôm”, nhà thiết kế mang logo đi đắn ký với cơ quan chuyên trách…Nhưng liệu bao nhiêu người có ý thức được điều đó? Rồi việc đăng ký quyền làm chủ một mẫu mã mới khá nhiều khê và tốn thời gian cũng là một rào cản. Có khi đợi đến lúc chứng nhận một sản phẩm là của mình thì vòng đời của nó đã thay đổi. Anh Ngyễn Hoài Nam Giám đốc điều hành Công ty Việt Âu, ngồi tủm tỉm cười từ đầu buổi giờ mới lên tiếng:
 
Anh Ngyễn Hoài Nam Giám đốc điều hành Công ty Việt Âu

 - Cách nay mấy tháng, tôi đọc được mẫu tin trên một tờ báo, đại ý: Đơn vị Quản lý thị trường X đã bắt quả tang hai điểm kinh doanh băng đĩa trên đường Bùi Thị Xuân, Q1 vì bán trái phép những phầm mềm như Microsoft Office,…Thực sự, tôi cảm thấy buồn cười. Những người dân thành phố thừa biết 100% các cửa hàng bán đĩa trên con đường đó và tất cả những vùng phụ cận đều bán đĩa lậu. tôi tự hỏi không biết các cơ quan quản lý này, từ cấp bộ, cấp vụ cho đến các sở ban ngành, liệu có mua bản quyền phần mềm máy tính hay không? Cái cách mà chúng ta đang làm chỉ giải quyết phần ngọn. Mà những chuyện khôi hài đại loại như vậy bây giờ nhiều lắm. Mới đây báo chí đưa tin mấy trăm chiến sĩ công an được tuyên dương vì không nhận hối lộ. Ô hay, các anh chị công anh đi làm đâu phải để nhận hối lộ! 
Anh Phú tiếp luôn:
- Một nhân viên từng hỏi tôi: “Em làm tốt, sếp có thưởng không?”. Tôi trả lời là Công ty thuê anh để làm tốt chứ không phải để làm xấu. Lơ mơ là tôi cho anh nghỉ. 
Tất cả mọi ngườii cười rần rần. Ai đó chen vô: “Coi chừng Anh Phú phải xem lại. Có khi biết những nhân viên káhc “làm xấu” nên nhân viên củ anh mới đề xuất như thế”. Nhận thấy vấn đề đang được đẩy đi quá xa, anh Công khéo léo kéo mọi người quay lai chủ đề chính bằng một trích đọan cổ tích đầy ngụ ý: 
- Chuyện kể rằng ngày xưa, ở một ngôi làng nọ, mỗi năm người dân phải cống nạp cho thuồng luồng một người con gái đồng trinh. Vậy là cứ đến dịp cúng thuồng luồng, nhà này lại đùn đẩy nàh kia vì chẳng gia đình nào muốn mất con gái. Bàn đi tính lại, mọi người quyết định bắt thăm như một giải páhp công bằng. Ôn cố tri tân, tôi tự hỏi không biết phải hai tiện đãi trên đường Bùi Thị Xuân có phải vô tình rơi đúng vào lá thăm xui xẻo hay không? 
Cách lập luận bất ngờ và hóm hỉnh của anh Công khiến không khí buổi tán gẫu rộ lên. Phần lớn các khách mời tán đồng hai cửa hàng đĩa kia gặp xui. Chờ cho những tiếng lao xao dứt hẳn, anh Công quay qua anh Nam: - Giải quyết rốt ráo vấn đề bản quyền phần mềm không pảhi là chuyện một sớm một chiều. Tại sao tôi phải bỏ ra vài trăm đôla trong khi chỉ cần bỏ ra hơn chục ngàn đồng là mua được một đĩa pầhn mềm của Microsoft? Kêu gọi ý thức tự gáic e rằng khó lắm. Người dân các nước phuơng Tây được gáio dục ý thức tôn trọng bản quyền từ nhỏ, nhưng khi sang Việt Nam du lịch, nhiều người vẫn xách về nước hàng giỏ đĩa lậu giá rẻ. Vậy nên, ngòai việc tuyên truyền, muốn người ta không mua hàng không có bản quyền thì đừng có bán! 
Anh Lê Nguyễn Hồng Phương Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần BIT, người chăm chú lắng nghe từ đầu buổi bây giờ mới nhập cuộc. Anh nói:                  
Anh Lê Nguyễn Hồng Phương Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần BIT

- Là người kinh doanh về phần mềm, nãy giờ nghe các anh chị trao đổi vấn đề bản quyền, tôi cảm thấy hơi buồn (cười). Đúng là tình trạng vi phạm bản quyền phần mềm vi tính rất phổ biến. Một trong những nguyên nhân là giá cả. Bản quyền Microsoft Office đắt, tại sao chúng ta không chuyển sang sử dụng những phầm mềm vùng mở có chức năng tương đồng với mức chi phí rẻ hơn? Hiện tại bên công ty tôi đang cung cấp sản phẩm Bit Open Office có chức năng tương tự Word 2003. Sau khi trang bị phần mềm này, Ngân hàng Sacombank đã giảm chi phí bản quyền hàng năm xuống khỏang một tỉ đồng. Tức là việc phổ cập thông tin đến khách hàng còn rất hạng chế. Ở những nước tiên tiến, vai trò của các hiệp hội ảnh hưởng rất lớn đến thị trường. Ngòai chiến lược quảng bá mạnh mẽ, uy tín của họ là một trong những yếu tố tác động trực tiếp đến thị hiếu của người tiêu dùng. Mặt khác, việc hệ thống giáo dục của chúng ta thống nhất sử dụng Microsoft Office cũng là một nguyên nhân khiến phần mềm này trở nên quen thuộc với đông đảo các tầng lớp trong xã hội. 
Nhận thấy vẻ ngỡ ngàng của các khách mời, anh phương mở cặp, bày sản phẩm ra bàn và tranh thủ “tiếp thị”. Đúng là còn có nhiều sản phẩm tương tự có thể thay thế Microsoft Office, tuy nhiên, giá trị của sản phẩm không chỉ nằm ở chức năng sử dụng mà còn là ở sự phổ cập của thương hiệu. Thậm chí có người còn ví von Microsoft như món cơm trong thực đơn hàng ngày của người Việt Nam. Ăn quen miệng rồi một ngày nào đó Microsoft yêu cầu phải mua bản quyền sử dụng phần mềm này thì sẽ rất khó khăn. 
Đảm nhiệm vai trò người phụ trách Quan hệ đối ngọai cho Công ty Quadrille& Vera nhưng công việc chính là giảng viên ngữ văn trường Cao đẳng Sư phạm TP.HCM, nên chị Huỳnh Thống Nhất quan tâm nhiều đến lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Chị nói: 
Chị Huỳnh Thống Nhất phụ trách Quan hệ đối ngọai Công ty Quadrille& Vera
 
- Việc vi phạm bản quyền trong nghiên cứu khoa học xảy ra rất phổ biến nhưng hiện vẫn chưa có bất cứ qui định nào để xử thật nghiêm những công trình sử dụng bất hợp pháp những ý tưởng, nhận xét, kết quả nghiên cứu, điều tra, thống kê… của người khác. Các luận văn đại học, thạc sĩ và thậm chí cả luận án tiến sĩ trong quá trình nghiên cứu đều ít nhiều sử dụng, kế thừa từ những công trình liên quan. Thế nhưng, khác nhiều người thường “lờ” đi việc chú thích nguồn góc thông tinhọ đã sử dụng bằng một vài chiêu khá đơn giản như chỉnh sửa văn phong, hoặc đôi khi chỉ là cách đặt lại vấn đề…Tâm lý chung đều nghĩ rằng tìm được cái mới trong nghiên cứu khoa học là khó, nên việc nhận cái sẵn có là tất nhiên. Người người làm thế, nhà nhà làm thế, cớ gì mình không làm? Thiếu một chút bản lĩnh của người làm khoa học, giá trị của những công trình nghiên cứu ấy sẽ giảm đi rất nhiều, thậm chí chỉ là con số không. Để hạn chế tình trạng này, một số qui định đã được đặt ra như bắt buộc tác giả công bố công trình của mình trên các phương tiện thông tin đại chúng và những cơ quan hữu quan, tác giả đề tài phải cam kết trước khi thực hiện. Nhưng liệu bấy nhiêu đã đủ để xây dựng lại từ đầu nền tảng của sự tự ý thức về giải trí thật sự của nghiên cứu khoa học? Tôi nghĩ, Những ràng buộc ấy chỉ có tính chất nhất thời khi mà hiện tại vẫn còn những người viết luận án thuê, trong khi đơn vị nghiệm thu, cụ thể là hội đồng chấm luận văn, luận án, vì nhiều lý do đã bỏ qua những sai phạm này. Mọi thứ sẽ trở nên vô nghĩa khi người ta không tự hỗ thẹn về chính bản thân mình. Vấn đề cốt lỗi là ý sự tự giác của mỗi cá nhân.

KHÔNG QUÁ CÂU NỆ CHUYỆN BẮT CHƯỚC. TỰ THAY ĐỔI ĐỂ PHÙ HỢP VỚI THẾ GIỚI, TÔN TRỌNG BẢN QUYỀN.Việt Nam đã hoàn tất những thủ tục cuối cùng để trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới. Gia nhập sân chơi tòan cầu, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ có nhiều thuận lợi khi hàng rào thuế quan được dỡ bỏ. Anh Công khơi mào:

- Tôi có một khách hàng khá thân thiết ở Mỹ, hàng làm tới cỡ nào họ nhập tới cỡ đấy. Những sản phẩm này mang thương hiệu những vùng, những bang…của họ. Họ thường mua theo bộ mỗi bộ gồm nhiều món hàng khác nhau. Nhập hàng của Trung Quốc một thời gian rồi họ tự động chuyển sang nhập hàng của chúng tôi với yêu cầu chất lượng hàng của chúng tôi cung cấp cung cấp tối thiểu với hàng của đối tác củ. Lý do rất đơn giản: một là chúng tôi có logo riêng. Hai, họ di ứng với những sản phẩm nhập từ Trung Quốc. 

Anh Phú tiếp ý:

- Nhìn chung, các nhà xuất khẩu Việt Nam hiện nay có thể đáp ứng được nhu cầu đa dạng của các nhà nhập khẩu. việc đơn hàng dù lớn hay nhỏ chúng ta đều xuất được là một trong những lợi thế của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay so với người láng giềng Trung Quốc. Trong khi đa phần các doanh nghiệp nước này thường xuất cả container với một chủng loại hàng hóa duy nhất thì chúng ta sẵn sàng xếp nhiều món khác nhau vào cùng một container theo yêu cầu của khách hàng. Họ sản xuất đại trà, làm sao chúng ta có thể cạnh tranh với họ về lượng. Tôi nghĩ chúng ta bắt chước họ là không nên. Đơn giản vì chúng ta không thể bắt chước giỏi như họ. 

Hai chữ “bắt chuớc” của anh Phú khiến không khí buổi tán gẫu rôm rã trở lại. Anh Khanh nói:

- Kiến thức là của nhân loại. Ở gốc độ doanh nghiệp, tôi nghĩ chúng ta cố gắng vận dụng những thành quả sẵn có để mang lại lợi ích tốt nhất cho bản thân, doanh nghiệp và cộng đồng. Hôm rồi, tôi xem một chương trình truyền hình, khi một bạn trẻ nói mơ ước của cô ấy là có một loại sôcola của riêng Việt Nam, người dẫn chương trình tự dưng à lên rất hồn nhiên rằng tại sao không có một loại sôcôla hương rau muống hay hương chôm chôm. Chưa hết còn một bài báo tôi không nhớ đã đọc ở đâu đó, đại ý khích lệ doanh nhân Việt Nam là phải tạo ra cái riêng, người ta làm cái gì thì kệ người ta. Nhiều khi chúng ta cứ nghĩ rằng khác người ta mới là tài giỏi, tôi thì nghĩ đó là tự mua dây buộc mình.

Anh Phú không đồng ý:

- Đó chẳng qua vì chúng ta bắt chước rập khuôn, không có tính sáng tạo và luôn chạy sau người ta. Đơn cử như ngành thiết kế thời trang, hàng của người ta làm trước chúng ta ít nhất là nữa năm. Tổ chức các buổi trình diễn thời trang xong, người ta đưa ra chợ bán thì khi đó chúng ta mới bắt đầu gia công Nhiều doanh nghiệp đưa những mẫu sơ mi rất đẹp qua Mỹ, nhưng khi qua đến nơi thì mẫu đó đã lỗi mốt rồi

Đến đây, các khách mời đi vào lý giải sự chậm chạp của ngành thời trang nước nhà. Nguyên nhân chính là chúng ta thiếu đội ngũ các nhà thiết kế chuyên nghiệp. Người thì nói sinh viên thiết kế thiếu văn hóa nền, một trong những yếu  tố quan trọng đối với những họat động mang tính sáng tạo. Người lại qui lỗi này cho hệ thống đào tạo, có những môn mà sinh viên thế giới bắt buộc phải học như lịch sử nghệ thuật thì chúng ta dạy rất sơ sài,…Cảm thấy mọi người chuẩn bị nhảy sang chuyện giáo dục, anh Khanh vội vàng: 

- Sợ giáo dục quá rồi, mấy tuần này suốt ngày bàn chuyện giáo dục. 

Mọi người cùng nhau cười xòa trước phản ứng có vẻ “cực đoan” của anh Khanh. Để xua tan không khí nặng nề anh Nam kể một trải nghiệm cá nhân : 

- Hôm qua, khi xe của tôi băng qua phần đường dành cho người đi bộ, thay vì dừng lại chờ người đi bộ qua hết, anh lái xe của tôi lại lái xe qua trước, khiến một người nước ngoài giật mình, nhảy vội lên vỉ hè để né và mém theo chúng tôi một cái nhìn rất khó chịu. Ngồi trong xe tôi rất xấu hổ. Vậy mà anh luật sư đi cùng lại tỏ ra rất bình thản, anh ấy gọi đó la “sự  va đập giữa hai nền văn hóa” và người nước ngoài kia chưa có sự chuẩn bị cần thiết trước khi đến một nền văn hóa xa lạ. Lật ngược lại vấn đề, các doanh nghiệp của chúng ta liệu có sẵn sàng thay đổi khi hội nhập thế giới? 

Câu chuyện của anh Nam có tác dụng làm nóng lại nhiệt tình “tán” của mọi người. Dường như vẫn còn vương vấn chuyện bản quyền, anh Công nói:

- Sáng nay tôi xem một bài báo nói về bấm còi đúng luật. có ý kiến cho rằng mình không bấm còi mà những người khác vẫn bấm thì cũng chẳng giải quyết vấn đề gì. Nhiều khi thấy người ta bấm, mình cũng bấm cho ….bớt cô đơn. Chuyện bản quyền cũng vậy. Nhiều người nghĩ mình mua bản quyền mà tám mươi mấy triệu người không mua thì cũng bằng không. Nếu ai cũng nghĩ như vậy thì mãi mãi sẽ không thay đổi được. Nếu nhiều người quyết định cùng nhau thay đổi thì những người còn chần chừ khi ấy mới cảm thấy …cô đơn. 

Anh Khanh tỏ ý hoài nghi:

- Chất xám của chúng ta rất rẻ. Khi xã hội còn nhiều người không tôn trọng chất xám thì bản quyền còn vi phạm dài dài…

Chuyện lan man về bản quyền còn nhiều nữa. Người cho rằng khó mà giải quyết được, người lại tỏ ý lạc quan. Xin mượn một ý lạc quan của chi Thống Nhất để khép lại buổi trò chyện này:

- Trăm tay vỗ nên kêu, điều đó ai cũng biết, nhưng làm sao đánh thức ý thức từng con người về cái giới hạn trong sử dụng và kế thừa. Việt Nam đang phát triển và sẽ còn phát triển mạnh trong tương lai. Chúng ta đang thu hút thế giới bằng một thị trường tiềm năng, những mảnh đất trống màu mỡ, những con người hiền lành, nhân hậu và tài năng, những hình ảnh của một đất nước bình yên và ổn định, Nhưng bấy nhiêu chưa đủ để Việt Nam chuyên nghiệp trên thị trường quốc tế. Sử dụng bản quyền rõ ràng và tôn trọng bản quyền của người khác là cách để người ta tôn trọng chính bản thân mình. Tôi tin chúng ta sẽ làm được…..

Theo Số 172 Báo Doanh nhân Sài Gòn Cuối Tuần 

Bình luận


Tin báo chí


Chủ động đón cơ hội từ CMCN 4.0

Bên cạnh việc nghiên cứu,...

Phát triển nông nghiệp ở Việt Nam thời...

Ứng dụng công nghệ 4.0 trong...

Ngành Ngân hàng Việt Nam trước tác động...

Cuộc cách mạng số hay Cách...

Nghịch lý bất bình đẳng giàu - nghèo trong...

Thế giới đang giàu lên nhanh...

3 Cách Làm Marketing Cần Tránh

Facebook Ads hiện được coi...

Verizon mua Yahoo

CNN trích lời một số nguồn...

Disney và bài học marketing vô giá

Với những người làm marketing,...

WEBSITE

Website Design

Mobile Website Design

Graphic Design

Flash and Multimedia

HTML+CSS

CMS

Ecommerce

DOMAINS & HOSTING

Domain Search

Bulk Domain Search

Transfer Domain

New Domain Extensions

Domain Privacy

BRAND DESIGN

Web Hosting

WordPress Site/Blog

Virtual Private Servers

Dedicated Servers

Dedicated IP

SSL Certificates

Code Signing Certificate

SiteLock Website Security

Premium DNS

ONLINE MARKETING

Google Adwords

Facebook Ads

Yahoo Ads

Bing Ads

 Copyright 2005 - 2019, BIT.VN. All rights reserved.